ab-ghaza

شتر مرغها از لحاظ غذایی جزء حیوانات همه چیز خوار محسوب شده و پرندگانی بسیار مقاوم هستند به گونه ای که می توان آنها را با یک جیره ارزان قیمت حتی از ضایعات محصولات کشاورزی تهیه شده تغذیه می کنند .

بطور کلی غذای شتر مرغ دارای ترکیباتی مابین غذای گاو و مرغ بوده و از دو قسمت علوفه (مانند یونجه و شبدر ) و کنستانتره (شامل : جو ، ذرت ، سویا ، مکملهای معدنی و ویتامینه و….) تشکیل شده است .
میزان غذای مصرفی شتر مرغ در سنین مختلف متفاوت بوده و از ۱۲۰ گرم در ماه اول زندگی و تا
۵/۲ کیلو گرم در رشد کامل متغیر می باشد .
با توجه به اینکه هزینه خوراک مهمترین بخش هزینه های تولیدی یک دامپرور می باشد ، صنعت پرورش شترمرغ از این لحاظ می تواند بسیار مورد توجه قرار گیرد زیرا این پرنده با مصرف خوراک روزانه پایین در مقایسه با شاخه های دیگر دامپروری هزینه های زیادی را به پرورش دهنده تحمیل نخواهد کرد ، افزون بر اینکه مواد مورد نیاز جهت تهیه خوراک این پرنده به راحتی و در همه جا در دسترس می باشد که این امر با توجه به شرایط خاص اقلیمی ایران می تواند بسیار مورد توجه قرار گیرد .
همچنین یکی دیگر از مواد قابل ذکر در تهیه تغذیه شتر مرغ ، وابستگی بسیار کم آن به منابع خارجی می باشد به گونه ای که می توان گفت تمامی مواد مورد نیاز در کشور قابل تهیه بوده و همچنین به جهت سازگاری بالای این پرنده می توان از موادی با کیفیت متوسط و بهایی ارزان در تهیه خوراک استفاده نمود .
در جداول زیر جهت آشنایی بیشتر به چند نمونه از فرمولهای غذایی مورد مصرف در تغذیه شترمرغ اشاره شده .
 

 

ترکیبات

یک روزه تا یک ماهه

یک ماهه تا سه ماهه

سه ماهه تا شش ماهه

شش ماهه تا تخم گذار

تخم گذار

ذرت

۶۳/۴۷

۵۰ 

۲۴/۲۴

۴۳/۲۱

سویا

۹۳/۳۳

۲۴/۳۴

۶/۲۱

۶۹/۲۹

یونجه

۵/۱۲

۱۰ 

۳۵ 

۴۵ 

۳۰ 

کربنات کلسیم

۱ 

۱ 

۸/۲

DCP

۲۸/۳

۲۹/۳

۷۶/۱

۷/۱

۸۵/۲

نمک

۴ 

۵/۰

۳۶/۰

۳/۰

۴/۰

مکمل ویتامینه

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

مکمل معدنی

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

۲۵/۰

متیونین

۲۵/۰

۱۵/۰

۱/۰

سبوس گندم

۲۸/۰

۲۰ 

جو

۱۶ 

۵۰/۳۲

۷۸/۱۰

صدف

۷۱/۰

۲/۰

 

(جیره غذایی فوق با توجه به شرایط اقلیمی منطقه نگهداری ، نوع سیستم مدیریتی و فصل نگهداری برای هر یک از مزارع به صورت اخص قابل تعریف بوده و بطور ثایت برای استفاده کلیه مزارع نمی باشد)

چه نوع جیره ای برای شتر مرغها مناسب و ضروری است

غذای کامل :
جیره ای که تمام مواد مغذی مورد نیاز پرنده را در بر داشته باشد ، غذای کامل نامیده می شود .

فرمولاسیون جیره‌های طیور یک اصل ثابت نیست ، بلکه تفاوت قیمتهای مواد اولیه غذایی و بهبود در مدیریت تغذیه ، باعث تعویض فرمولاسیون جیره خواهد شد . 
تغذیه اختیاری و تغذیه کنترل شده :
طیور می توانند مصرف غذای خود را بر حسب احتیاجاتشان کنترل کنند . در گذشته غذای کاملاً مش « آردی » در دسترس طیور قرار می گرفت . این نوع خوراک در تمام مدت در دسترس طیور قرار می گرفت . اما بعد ها معلوم شد این روش غیر اقتصادی می‌باشد . چون پرنده در این روش میل به پرخوری نموده و بسیار سنگین می شود . و تولید تخم مرغ و افزایش وزن آنان جنبه اقتصادی ندارد . در بعضی از سویه ها هنوز به‌روش اختیاری غذا در دسترس گله قرار می‌گیرد . دز واریته‌های سنگین وزن چه از سویه تخمگذار و یا گوشتی مصرف غذای گله مادر باید به‌روش کنترل شده انجام گیرد . 
شکل غذا
جیره‌های طیور به سه شکل مش ، ‌کرامبل و پلت می باشد .
فرم مش ( آردی
در این شکل از غذا مواد اولیه غذایی جیره به شکل آسیاب شده هستند . اما طیور علاقه‌ای به جیره‌هایی که از ذرت بسیار ریز تشکیل شده باشد ندارند ، زیرا این‌گونه مواد چسبناک هستند . در فرم مش میزان مصرف غذای طیور افزایش می‌یابد . اگر غلات خیلی ریز شوند ، طیور در درجه اول مایل به مصرف غلاتی خواهند بود که اندازه شان درشت‌تر است و مواد ریز برای مصرف نهایی در دانخوری باقی می‌مانند .بنابر این در مصرف دان فرموله شده اشکال ایجاد خواهد شد . 
اندازه ذرات و تاثیر آن :
اندازه ذرات جیره مش در مصرف آب آشامیدنی موثر است . هر چه ترکیب جیره مش درشت تر باشد میزان مصرف آب آشامیدنی کمتر می‌شود . این موضوع در میزان آب مدفوع تاثیری ندارد .
تاثیر حجم غذا در مصرف آب :
هر چه غذا دارای حجم بیشتر باشد . یعنی فیبر آن بالا باشد مصرف آب بیشتر خواهد شد . به همین دلیل آب مدفوع نیز افزایش می‌یابد . هرچه جیره‌های طیور دارای انرژی بالاتر و حجم کمتر داشته باشد ، مصرف و دفع آب نیز کمتر می‌باشد .
پلت :
جیره‌ای که به صورت مش بوده و طی مراحل خاص از دستگاههای پلت‌زنی عبور می‌کند و به شکل استوانه های کوچک در اندازه‌های مختلف تحت عنوان پلت نامیده می‌شود . با مصرف غذای پلت ، ماکیان قدرت انتخاب قسمتهای مشخص از جیره غذایی را از دست می دهند و باید غذا را بطور کامل مصرف نمایند . مزیت مصرف پلت برای پرندگان جوان که مصرف غذای آنان کم است می باشد . همچنین وقتی بخواهیم که دارو را از طریق خوراک در اختیار دام قرار دهیم ، مصرف پلت دارای اهمیت می‌شود .    

فواید و معایب پلت :
تولید پلت باعث بالا رفتن هزینه است ، در صورتیکه هزینه مصرف شده جهت تولید پلت قابل برگشت باشد باید فواید و معایب پلت بررسی گردد .

فواید پلت : 
۱- کاهش گرد و غبار از جیره .
۲- حمل و نقل راحت ، پرت دان پلت کمتر است .
۳- آلودگی کمتر در هنگام ذخیره نمودن خوراک .
۴- آلودگی کمتر در هنگام ذخیره نمودن خوراک .
۵-  برای پخش دان پلت کارگر کمتری مورد نیاز است . 
۶-  در خوراک پلت خوراکهایی که پرنده از مصرف آن خود داری می‌کنند ، بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد .
۷- ریخت و پاش دان از دانخوری کمتر می‌شود .
معایب پلت :
۱- باعث افزایش هزینه خوراک می شود .
۲- افزایش مصرف آب .
۳- افزایش رطوبت مدفوع .
۴- افزایش بروز کانی‌بالیسم .
کرامبل :
حدواسط غذای مش و پلت می باشد . هنگامی‌که پلت هادرشت آسیاب شوند ، محصولی بوجود می‌آید که به آن کرامبل گویند . ذرات کرامبل باید حد واسط در نظر گرفته شود ، بهترین کرامبل معمولاً دارای مقداری ذرات ریز می باشد. این موضوع باعث افزایش زاندمان مصرف دان می شود . که این موضوع باعث جلوگیری از عارضه کانی‌بالیسم می شود .

 او ماج :
در گذشته ، مرطوب کردن جیره های مش متداول بوده است . با این فرض که این عمل باعث افزایش مصرف غذا می شود . اما این امر برای مدت ۱ الی ۲ روز است . و طیور بزودی میزان مصرف غذا را تنظیم می کنند .مرطوب کردن جیره مش نتایج زیر را بدنبال نخواهد داشت  :
۱- افزایش تولید تخم مرغ 
۲- افزایش وزن تخم مرغ
۳- افزایش رشد 
۴- بهبود ضریب تبدیل غذا

نکات مهم در تغذیه جوجه های شترمرغ

تغذیه در جوجه های شترمرغ
تغذیه جوجه شترمرغها مسئله ای بسیار مهم جهت آغاز و تداوم رشدی خوب و موثر است که در دراز مدت می تواند بر روی آینده تولیدی پرندگان نیز بسیار موثر باشد. در طی سه ماه اول، پرورش، جوجه‌ها بسیار حساس بوده و درصد تلفات آنان بیشتر از سنین دیگر می‌باشند. برای به حداقل رساندن تلفات رعایت کامل بهداشت و تغذیه مناسب و دقیق امری ضروری است. برای دستیابی به بازده بیشینه در امر خوراک دهی پرندگان می توان از راه کارهائی ساده استفاده نمود که در ادامه مقاله به برخی از آنها اشاره می گردد:

استفاده از سنگریزه در خوراک
به‌منظور خرد شدن غذا در سنگدان، شترمرغ نیاز به تکه‌های کوچک سنگریزه دارد. تا زمانی‌که جوجه‌ها از طریق گردش و چرا به چنین منابعی دست نیافته‌اند بایستی به غذای آنان سنگریزه اضافه گردد. سنگریزه‌ها بایستی نصف اندازه ناخن انگشت پرنده باشند. برای جوجه‌های تازه متولد شده این اندازه در حد یک دانه برنج است.
بعضی از پرورش‌دهندگان، سنگریزه یا ماسه زبر و خشن را به‌طور آزاد در اختیار جوجه‌ها قرار ‌می‌دهند (شن و ماسه باید کاملاً خشک باشد) و بعضی دیگر به‌دلیل ترس از انباشتگی معده یا روده حیوان قویاً این روش را رد می‌نمایند. آنها اضافه نمودن این مواد را به جیره ترجیح می‌دهند. ۲ تا ۳ سنگریزه کوچک برای هر جوجه در روز کافی به‌نظر می‌رسد. البته برخی منابع نیز سنگریزه را فقط بعد از سه هفتگی پیشنهاد می‌کنند. توجه داشته باشید که سنگ‌های صنعتی به‌دلیل امکان بروز یبوست نبایستی مورد استفاده قرار گیرند.
  
ویتامین‌ها
اضافه نمودن ویتامین‌های محلول به آب آشامیدنی براساس دستورالعمل مصرفی کارخانه در دو تا سه هفته اول پرورش جوجه برای افزایش مقاومت در مقابل بیماری‌ها، توصیه می‌گردد. بسیاری از ویتامینها تاثیرات مستقیم یا غیر مستقیم در رشد و بازده پرندگان دارند. به طور مثال در هنگام بروز استرسهای گوناگون از قبیل استرسهای گرمائی استفاده از ویتامین C می تواند تاثیرات بسیار خوبی در کاهش اینگونه تنشها داشته باشد.

خوراندن کود
فلورمیکروبی لازم جهت هضم میکروبی در روده کور و بزرگ جوجه در اولین روزهای زندگی شکل می‌گیرد. در حیات وحش این فرآیند با بلعیدن مدفوع والدین به‌عنوان اولین غذا صورت می‌پذیرد. کود حاوی جمعیت باکتری‌های مورد نیاز پرنده است. به این منظور بعضی از پرورش‌دهندگان کود تازه پرندگان بالغ را برای جوجه‌ها توصیه می‌نمایند. البته خطر انتقال انگل‌های روده‌ای و عوامل بیماری‌زا به جوجه‌ها وجود دارد (در برخی کشورها خوراندن کود ممنوع است). حداقل برای جلوگیری از انتقال انگل‌ها و عوامل بیماری‌زای خاص شترمرغ، بعضی از پرورش‌دهندگان، کود تازه گاو را پیشنهاد می‌نمایند. این روش مورد بحث بسیار بوده و توسط بعضی از پرورش‌دهندگان رد شده است.
در طی روزهای اول زندگی، جوجه‌ها مدفوع خود را می‌خورند که این امر باعث بروز مشکلات بهداشتی فوق‌الاشاره می‌شود. برای جلوگیری از این خطرات، مدفوع بایستی مرتباً جمع‌آوری گردد. در بعضی از مزارع آمریکا جوجه‌ها ابتدا روی توری‌های فلزی پرورش می‌یابند تا مدفوع از دسترس آنها خارج گردد.

آب آشامیدنی
به همراه اولین وعده غذا در دو یا سه روزگی، بایستی آب نیز در اختیار جوجه‌ها قرار گیرد. پرندگان بایستی همانند غذا خوردن چگونگی آشامیدن آب را نیز یاد بگیرند. رنگی نمودن آب توسط رنگ‌های خوراکی و یا چسباندن یک عکس رنگی در داخل آبخوری باعث جذب پرندگان می‌گردد. آبخوری‌ها نبایستی در ارتفاع بلند قرار گرفته و باید توسط یک شیء سنگین (مثل یک سنگ) مهار شوند. به ازاء هر سه دانخوری، یک آبخوری در نظر گرفته می‌شود.
جوجه‌ها چه در پناهگاه نگهداری شوند و چه در محوطه باز، آب مصرفی و مدفوع و ادرار آنها بایستی کاملاً کنترل گردد. ادرار طبیعی به رنگ سفید است. انتظار می‌رود جوجه‌های ضعیف آب بیشتری خورده و در نتیجه دچار اسهال شوند. در این صورت پیشنهاد می‌شود۲ تا ۳ بار در روز و به مدت محدود آب در اختیار جوجه‌ها قرار گیرد. به‌عنوان یک قاعده کلی میزان آب بایستی ۵/۱ تا ۲ برابر مقدار غذای کنسانتره باشد.
آبخوری‌ها بایستی به‌طور روزانه تمیز و با آب تازه پر شوند. جوجه‌ها و پرندگان در حال رشد هرگز نباید آب مانده و گرم استفاده نمایند. اگرچه هیچ‌گونه مدرک علمی در این رابطه وجود ندارد، ولی این مسئله موجب بیماری و تلفات می‌شود. بنابراین نبایستی آبخوری‌ها در معرض نور مستقیم خورشید قرار گیرند

کیفیت آب مصرفی شترمرغ ها

آب ضروری ترین ماده در جیره شترمرغها می باشد. تقریبا ۶۰ تا ۸۵ درصد (گاهی هم بیشتر) کل تغذیه روزانه ( شامل آب و غذا) در دامهای مزرعه ای توسط آب تامین می شود. میزان محتوی آب کل بدن یک موجود بالغ ( بدون چربی ) تقریبا در گونه های دامهای مزرعه ای ثابت و در حد متوسط ۷۱ تا ۷۳ در صد از کل وزن بدن می باشد. کیفیت آب مصرفی بستگی به مناسب بودن ساختمان حفاظت و نگهداری کل سیستم آب رسانی و منبع آب دارد. کیفیت آب مستقیما بر میزان مصرف آب توسط حیوان تاثیر می گذارد. اولین اثر محدود کردن مصرف آب، حال اختیاری و یا غیر اختیاری، کاهش مصرف غذا و در نتیجه کاهش قابلیت تولید شترمرغ می باشدخوش طعمی و مواد سمی آبی که کیفیت پایینی دارد به دو صورت می تواند مشکل ساز باشد: طعم بد آب می تواند باعث کاهش مصرف گردد و یا ممکن است در آن آب مواد سمی وجود داشته باشند. برخی از مواد سمی، خوش طعمی آب را کاهش نمی دهند بلکه بسیار مضرتر از این مواد هستند. مواد سمی که ممکن است در آب شرب یافت شوند شامل حشره کش ها، فلوئورین، نیتراتها، سلنیوم و نیز غلظت بالای سایر عناصر خاص می باشند. آب می تواند دارای باکتری، ویروس، پروتزوآ و یا تخم کرمها باشد که تمامی این عوامل می توانند بیماری و یا مشکلات دیگری ایجاد کنند. علاوه بر مواد سمی، آب می تواند ترکیبات دیگری داشته باشد که باعث طعم بد آن گردد. به عنوان مثال آب قلیایی حاوی غلظت بالایی از پتاسیم، سدیم و کربنات کلسیم می باشد. آبی که نمک زیادی دارد در مقایسه با آبی که مواد معدنی ندارد طعم بدی دارد. نمک ها شامل سدیم، کلسیم، منیزیم و پتاسیم در ترکیب با بی کربنات ها، کلریدها ویا سولفات ها می باشند.
برخی از مواد آلوده کننده شایع آب عبارتند از:
۱- تمامی مواد جامد محلول ( سختی آب ) 
این اصطلاح شامل تمامی مواد معدنی می شود که می توانند در آب جریان یافته، در خاک و یا صخره ها وجود داشته باشند. بیشتر حیوانات اهلی می توانند غلظت مواد جامد محلول را از ۰۰۰/۱۵ تا ۰۰۰/۱۷ جزء در میلیون (ppm) تحمل کنند. اگر چه این غلظت ها می توانند بر میزان تولید تاثیر بگذارند. نمکهایی در حد ۰۰۰/۵ ppm باعث تغییر آب می شوند و در صورت مصرف باعث کاهش وزن و اسهال می گردند. 
سولفات ها: که معمولا به شکل سولفات منیزیم، سولفات سدیم یا سولفات کلسیم می باشند اثر ملین در حیوانات دارند. اثر ملینی بیشتر در مورد حیوانات جوان به کار می رود تا حیوانات بالغ. سازمان خدمات بهداشت عمومی ایالات متحده توصیه می کند که آب دارای بیش از ۲۵۰ ppm کلرید یا سولفات و ۵۰۰ ppm مواد جامد محلول برای مصارف، مناسب نمی باشد.سولفات های بیش از ۵۰۰ ppm در آب می توانند در حیوانات جوان باعث اسهال شوند.
آهن: در غلظتهای اندکی مانند ۳/۰ ppm در آب، باعث رنگ قهوه ای آب می گردد. یافتن مقادیری تا ۳۰ ppm آهن در منابع آب روستایی دور از انتظار نمی باشد. شترمرغها از نظر اینکه نمی توانند مقادیر بالای آهن خوراکی را تحمل کنند منحصر به فرد می باشند. بنابراین می باید در مورد حذف منابع غیر ضروری آهن در جیره شترمرغها توجه بیشتری انجام دهیم. اینکه چه سطحی از آهن را می توان بعنوان سطح حداکثر برای شترمرغ در نظر گرفت مشکل می باشد. این امر بدین دلیل است که این مقدار بستگی به سطوح آهن وارد شده از تمامی مواد جیره روزانه شترمرغ دارد. همچنین شتر مرغ علاقه به خوردن آشغالهای موجود روی زمین را دارد و اگر خاک غنی از محتوای آهن باشد منبع تغدیه ای دیگری از آهن وجود خواهد داشت.
با توجه به اینکه استفاده شترمرغ از منابع موجود آهن در آب، جیره و خاک اطراف به میزان زیاد به علت سمی بودن نامطلوب می باشد این حالت باعث کاهش تولید پرنده خواهد شد. آهن زیاد در جیره شترمرغ از هر یک از منابع موجود می تواند با میزان استفاده از سایر مواد معدنی مهم و مواد معدنی کمیاب در جیره تداخل داشته باشد. آهن زیاد موجود در جیره شترمرغ می تواند بخصوص با میزان استفاده از فسفر تداخل داشته باشد و گاها باعث کمبود فسفر در جیره پرنده گردد. فسفر برای رشد خوب پرنده ( استخوانها و عضلات ) و همچنین برای باروری و تولید مثل حیوان ضروری می باشد.در شترمرغها کمبود فسفر به دلیل وجود آهن زیاد، باعث می گردد تا گوشت این حیوان طعم جگری به خود بگیرد که برای مصرف کنندگان بسیار مهم است. بنابراین در جیره های Blue Mountain توصیه می گردد سطح آهن را در آب مصرفی در سطح ۳/۰ ppm نگهداریم. اگر آب مصرفی شما بیش از میزان توصیه شده آهن دارد توصیه می گردد سیستم تصفیه آب را به منظور خارج کردن آهن اضافی و سایر مواد مضر برقرار کنید.
منگنز: اغلب مانند آهن عمل می کند با این تفاوت که سطوح منگننز باعث بوجود آمدن قشری سیاه رنگ در لوله ها و تجهیزات آبیاری می گردد.
۲ – نیترات ها: نیترات ها بطور گسترده ای در محیط پراکنده و بخصوص برای گیاهان سودمند می باشند. در صورت ورود مقادیر قابل توجهی از نیترات ها (NO3) در آب شرب، سلامتی به خطر می افتد. نیتراتها (NO3) می توانند توسط باکتریهای لوله گوارشی به حالت سمی نیتریت (NO2) تبدیل گردند. نیترات ها و نیتریت ها اثر دیگری هم دارند. هنگام ارزیابی سطوح موادی که حیوانات در معرض آن می باشند، علوفه ها، اعمال باکتریها در منابع آب و نیز مقدار آب مصرفی می باید مورد توجه قرار گیرند. 
منبع نیترات ها و نیتریت ها در آب شرب عبارتند از:
• نشت کردن و نفوذ آبی که از داخل خاک عبور می کند.
• آب سطحی و یا آلودگی چاه آب
• تبدیل نیترات ها به نیتریت ها توسط باکتریها
مساله نیترات ها، اثرات آن بر تولید و تولید مثل، حدود ایمنی آن، نحوه عمل آنها با سایر منابع نیتروژنی و روشهای مناسب حذف و یا خنثی سازی آنها، موارد مهم مورد بحث و مورد اختلاف می باشند که می باید در محیطهای بخصوص مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرند. نیتراتها اگر در مقادیر زیاد وارد شوند می توانند توسط باکتریها به نیتریت ها تبدیل شوند که به راحتی جذب می گردند و قابلیت حمل اکسیژن را توسط خون کاهش می دهند.
در برخی گونه های حیوانی، مشکل نیتراتها می تواند بصورت کمبود ویتامین A تجلی کند. این دلیل مهمی است مبنی بر اینکه چرا تمامی جیره ها ی شترمرغ باید مقادیر کافی ویتامین A ، ید، فسفر و انرژی داشته باشند. سطوح نیترات ها در چاههای موجود در روستاها متغیر می باشد. معمولا دوره های پر باران در فصل بهار منجر به بوجود آمدن سطوح بالای نیترات ها در چاههای مزارع روستایی می شود. حذف نیترات ها از آب عمل مشکل و گران قیمتی می باشد. آنیونهای جایگزین می توانند نیترات ها را حذف کنند. دامنه سطوح مضر نیتراتها در آب بین ۵۰ ppm و ۱۰۰ ppm بطور دلخواه در نظر گرفته شده است. سازمان خدمات بهداشتی عمومی آمریکا حد بالایی( ۴۵ ppm) را برای نیترات ها در آب آشامیدنی انسان در نظر گرفته است. 
۳- خرد سازواره ها ( میکرو ارگانیسم ها): باکتریهای کلی فرم تقریبا همه جا هستند و می توانند منبع گیاهی، حیوانی و یا خاکی داشته باشند. اصطلاح باکتری کلی فرم مدفوعی به ارگانیسم هایی که بطور طبیعی در لوله گوارشی دامها، انسان و پرندگان یافت می شود مربوط می باشد. در حالیکه این باکتریها می توانند مضر نباشند اما حضور آنها اغلب نشاندهنده این است که سایر باکتریها و ویروسهای بیماریزا هم می توانند وجود داشته باشند. میکرو ارگانیسم های مضر می توانند به راحتی به چاههای آبی که حفاظت آنها از آبهای آلوده سطحی به خوبی انجام نمی گیرد، وارد شوند. نتاییج حاصل از آزمون آب برای باکتری کلی فرم به میزان سطح صفر مطلوب، ۱ تا ۸ نامطلوب، ۹ و بیشتر مضر اعلام می گردد. حفاظت نسبت به آبهای آلوده سطحی، کلر زدن و تصفیه می توانند مشکل وجود میکرو ارگانیسم ها را حل کند.
۴- PH : آب اسیدی باعث خوردگی پمپ ها، لوله ها ، مخازن و تجهیزات می گردد. آب اسیدی را می توان با اضافه کردن خاکستر سود و یا سود سوزآور خنثی کرد. قلیایی بودن یکی از خواص اغلب منابع آبی می باشد و حاصل وجود بیکربنات ها و هیدروکسید ها است که طعم سود به آب می دهد. قلیایی بودن باعث رشد باکتریها می گردد که باعث جرم گرفتگی لوله ها و شوفاژها به دلیل تجمع باکتریها می گردد.
۵- کلریدها: کلریدها به تنهایی مضر نیستند مگر اینکه در مقادیر بالای ۲۰۰ ppm مطرح گردند. کلریدها در ترکیب با سدیم، نمک دریایی و سایر نمکها را تولید می کنند. سطوح ۵۰ ppm تا ۱۰۰ ppm برای دامها خوش طعم تر می باشد.
۶- فسفاتها: اگر در چاههای آب روستایی مقادیر زیادی فسفات یافت شود، نشان دهنده آلودگی است اگر چه فسفاتها به خودی خود بی ضرر هستند اما آنها می توانند بعنوان منبع غذایی باکتری قرار گیرند و وجود آنها می تواند علامت وجود آلودگی باکتریایی باشد.
۷- سولفید هیدروژن: این ترکیب عامل بوی بد آب حاصله از چاههای عمیق می باشد. حتی مقدار اندک ۱ ppm می تواند بوی قابل توجهی را ایجاد کند. اسید ضعیف حاصله، به آهن حمله کرده و ترکیبی سیاه و روغنی می سازد. اقتصادی ترین روش زدودن سولفید هیدروژن از آب اکسید کردن آن توسط یک ماده شیمیایی مانند هیپوکلرید می باشد. این ترکیب باعث بوحود آمدن گوگرد گازی می گردد که می تواند از آب خارج شود.
۸- حشره کش ها و علف کش ها: جشره کشها و یا علف کشها می توانند به آب زمینی و یا سطحی در نتیجه شستشو توسط آب باران، رانش و … وارد شوند. آلودگی آب می باید موسسات دولتی محلی را موظف به استفاده درست از این مواد نماید.
۹- سایر عناصر و مواد سمی 
چه از منابع انسانی و چه از منابع طبیعی، آب بطور معمول عناصر و مواد سمی را دریافت می کند. متاسفانه فقط اطلاعات محدودی مبنی بر سمی بودن سطوح مواد متفاوت آب مصرفی حیوانات داریم. شرایط متعددی می باید در تشخیص اینکه سطح خاصی از یک ماده، سمی است یا خیر در نظر گرفته شوند. مواد سمی در آب می توانند به صورت مواد جامد معلق، مواد محلول و یا حالتی بین این دو باشند که بستگی به فرآیند هضم در حیوانات دارد.
استفاده کوتاه مدت از مواد سمی ممکن است اثرات قابل مشاهده ای نداشته باشد اما در صورت استفاده دراز مدت ممکن است باعث ضررهای جدی گردد. گونه های متفاوت حیوانات در برابر مواد سمی عکس العمل های متفاوتی نشان می دهند و حیوانات جوان و سالم ممکن است رفتار متفاوتی با عکس العمل حیوانات بالغ و ضعیف داشته باشند. می باید خاطر نشان گردد که منابع آبی، بخصوص آنهایی که از چاههای کم عمق تامین می شوند مستعد تغییرات ناگهانی در ترکیباتشان به دلایل طبیعی و یا انسانی هستند.
شماری از عناصری که در آب یافت می شوند به ندرت برای دامها مشکل ایجاد می کنند زیرا آنها نمی توانند در سطوح بالا به شکل محلول وجود داشته باشند و یا اینکه فقط هنگامی سمی هستند که در غلظت بالایی وجود داشته باشند. مثالهایی از این مورد شامل آلومینیوم، برلیم، برم، کروم، کبالت، مس، ید، منگنز، مولیبدن و روی هستند. همچنین به نظر نمی رسد این عناصر بصورت تجمعی در گوشت، شیر و یا تخم وجود داشته باشند. 
از طرف دیگر عناصری مانند سرب، جیوه و کادمیوم باید مورد توجه باشند زیرا معمولا این عناصر در صورتی که در آب در غلظت های سمی وجود داشته باشند می توانند برای مصارف انسانی خطرناک باشند. 
آزمایش آب
با مرکز خدمات بهداشتی، مرکز کشاورزی یا دامپزشکی به منظور اطلاعات در مورد آب محل تماس بگیرید. در مورد آزمایش های مورد نیاز و غلظت مواد موجود مطلع شوید. در قسمت زیر، جدولی مشاهده می شود که توسط سازمان خدمات بهداشتی عمومی ایالات متحده تنظیم شده است و استانداردهای آب آشامیدنی را نشان می دهد.
استاندارد های آب آشامیدنی سازمان خدمات بهداشت عمومی ایالات متحده
ماده شیمیایی حدود توضیحات
نیترات ها ۴۵ ppm 
نیتریت ها* ۰۳/۰ ppm 
آهن ۳/۰ ppm 
سختی آب* ۰ تا ۳ GPG به آن آب سبک می گوییم
۴GPG و بالاتر به آن آب سنگین می گویند
فسفات* ۵ ppm فسفات بالا نشانگر فضولات است
گوگرد ۲۵۰ ppm 
سولفید هیدروژن ۱/۰ ppm 
PH 7 تا خنثی 
آرسنیک ۰۱/۰ ppm 
مس ۱ ppm 
سیانید ۰۱/۰ ppm 
فلوئورین ۱/۰ تا ۲/۱ ppm 
روی ۵ ppm 
نقره ۰۵/۰ ppm 
سلنیوم ۰۱/۰ ppm 
منگنز ۰۵/۰ ppm 
سرب ۰۵/۰ppm 
نمکی بودن ۵۰۰۰ppm 
*تائید شده توسط اغلب آزمایشگاهها
نتیجه گیری
اگر تامین آب شترمرغهای شما توسط چاه آب روستایی صورت می گیرد می باید توجه دقیقی به کیفیت آب آن داشته باشید. هیچگاه فرض نکنید که کیفیت آب مصرفی خوب می باشد. همیشه به منظور مشخص کردن عدم وجود عناصر و مواد مضر برای پرندگانتان، آزمایش انجام دهید. همچنین می باید آب را در طی فصول مختلف سال آزمایش کنیم زیرا آب می تواند بطور چشمگیری در شرایط منطقه ای شما تغییر کند